Data Matrix (karekod) Nedir?

Data matrix, siyah ve beyaz hücre dizilimleri ile kare veya dikdörtgen modüllerden oluşan 2 boyutlu bir barkod tipidir.

Kodlanan verilerin uzunluğu matrix içindeki hücre sayısına göre değişir. Data matrix birkaç byte’dan 1556 byte’a kadar, alfanümerik olarak da 2335 karaktere kadar bilgi içerebilir.

Standart barkodlar maksimum 20 basamak bilgi barındırabilmektedir. Karekod ise standart barkodlardan onlarca hatta yüzlerce kat daha fazla bilgi barındırabilme özelliğine sahiptir.

Tek bir karekod yatay ve dikey yönde bilgi taşır ve bu işi standart barkodun onda biri kadar yer kaplayarak gerçekleştirir. Her data matrix, L şeklinde bulucu desen olarak adlandırılan bir köşesi, 2 köşesinde ise siyah ve beyaz hücrelerin değişik kombinasyonlarından oluşan zamanlama deseni bulunur. Bulucu desen kodu bulmak ve yönlendirmek için kullanılırken, zamanlama deseni sembolde kodlanmış sütun ve satır sayısını belirler.


Data matrix, 2-3 mm²’lik alanda 50 karaktere kadar bilgi barındırabilme ve kodun sadece %20’lik kontrast oranıyla okunması sebebiyle genellikle küçük ürünleri işaretlemek için kullanılmaktadır.

Data matrix tercih edilmesinin sebebi, barkod okuyucu ile okunabilmesi ve ürünlerin hızlı bir şekilde takibinin yapılabilmesidir.


Neden Data Matrix?

  • Data matrix, çok küçük alanlarda bilgi saklayabilir. QR kodun en küçük boyutları 21×21 modül iken, data matrix’te bu boyut 10×10 modüle kadar düşmektedir.
  • Data matrix kodlarının her versiyonundaki hata düzeltme (error correction) oranı (yaklaşık %33), QR kodların hata düzeltme oranlarından yüksektir.
  • Güvenilirliğin şart olduğu yerlerde en çok tercih edilen karekod türüdür.


QR ve Data Matrix Kodları Ne İşe Yarar?

Bu kodların her ikisi de alfanümerik verilerin tutulması için kullanılabilecek iki boyutlu barkodlar veya taranabilir görüntüler olarak ifade edilir. Bu kodlar arasında belirgin benzerlikler olduğu gibi, birbirlerinden ayrılmalarını sağlayan belirgin farklılıklar da vardır.

QR kodları, daha fazla veri tutma özelliğine sahiptir ve bundan dolayı daha fazla tercih edilirler 4.296 alfasayısal ve 7.089 sayısal karakter saklama kapasitesine sahiptirler Bunun haricinde Kana/Kanji karakterleri ile de uyumlu olmaları, bir diğer önemli farklılıktır.

Büyük veri depolama kapasitesinde olduğu gibi QR kodlarının da büyük fiziksel boyutta olması beklenir. Daha yüksek bilgi yoğunluğuna sahip olan Data Matrix ile kıyaslandığında, daha küçük boyutlarla oluşturulabilirler. Yuvarlak yüzeyler, bilgisayar parçaları gibi küçük ürünlerin izlenmesini etkili olarak sağlarlar.

Daha küçük boyutta yazdırılabilen Data Matrix kodları ise 2.335 alfasayısal ve 3.116 sayısal karakter saklama kapasitesi ile dikkat çeker Diğer karakter türleri için uyumlu değildir ve buna bağlı olarak esnekliği daralmıştır.

Buradaki detaylar nedeniyle Data Matrix kodlar genellikle endüstriyel alanlarda kullanılırken, QR kodlar ise daha genel bir kullanım alanına sahiptir.


Kodların Basılma İşlemi

Kodların işlevlerini sorunsuz olarak yerine getirebilmesi için doğru basılmaları gerekir.  İnkjet kodlama makinesi seçerken, basılacak kod için uygun olduğuna dikkat edilmelidir . Yazdırma uygulaması ve kod doğrulama sistemi türünden detaylara dikkat etmek büyük önem taşır.

QR ve Data Matrix kodları, geleneksel boyutlu barkodlara kıyasla daha yüksek hata toleransına sahipken, kodların temiz ve doğru yazdırılması çok önemlidir.